प्रसिद्ध अमेरिकी लेखक Mark Twainले भनेका छन् – मान्छेको जीवनका सबभन्दा महत्वपूर्ण घडी दुइटा हुन्छन् – पहिलो: जन्मेको क्षण र दोश्रो: आफू जन्मेको किन भनेर थाहा भएको क्षण ।
हामी किन जन्मियौँ ? कर्तव्य के हो ? सायद हामी जिन्दगीभर यसैको उत्तरको खोजी छौं । गहिरा उत्तरहरूको जिम्मा दार्शनिकहरूको लागि नै छोडेर, विषयप्रस्थान गरौं ।
आज एउटा सरल जापानी गीत सुन्दा नेपालीमा अनुवाद गर्न मन लाग्यो । गीतको बनौट हेर्दा नेपाली गीतहरूभन्दा त्यति पृथक नलाग्दा ।
सरल शब्दहरूमा धेरै गहिरो भाव पोखिएको पाइन्छ अक्सर जापानी गीतमा । नेपालकै परिपेक्षमा भन्नुपर्दा ‘चर्चित’ ‘गहिरा’ गीतहरू statementहरू बढ्ता मात्रामा पाइन्छ । गीतकारले श्रोतालाई अर्ती दिएको जस्तै लाग्ने । जस्तै, जीवन यस्तो हो उस्तो हो, माया भनेको यस्तो हो । त्यसो भनेर आलोचना गर्न खोजिएको भने हैन है !
प्रायशः जापानी गीतका शब्दहरू प्रथम पुरुषमा लेखिएको हुन्छ र आफ्नो अनुभव जस्तो गरेर प्रस्तुत गरिएको हुन्छ । जसले गर्दा गीतकारले विषयवस्तु शतप्रतिशत बुझेको जस्तो नगरी एकदम शुक्ष्म भावहरू पोखेर श्रोताबाट ‘सहमति’ लिन सक्छन् । सायद त्यसैलाई ‘गहिरो’ र ‘मन छुने’ भन्छन् क्यारे । अनि जापानीहरूको modesty (नम्रता) पनि झल्किन्छ ।
अरूको गीत उल्था गर्ने काम साह्रै गहारो कुरा हो । विशेष गरी भाव बिग्रन जाँदा ग्लानि हुन्छ । तर एक-अर्काको भाषामा शतप्रतिशत ठ्याक्कै उल्था गर्ने शब्दहरू हुँदैन । तलको उल्थालाई नेपालीमा सरसर्ती पढ्दा केही बिग्रेको, अन्य शब्द राख्ता ठिक होला जस्तो लाग्न सक्छ । तर गीतका भाव सकेसम्म बचाउने प्रयास गरेको छु ।
शीर्षक – जीवन अर्थ (इनोची नो वाके/रियु)
शब्द, स्वर, संगीत – मासासी किदा
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
बाबा र आमासित भेट हुनको लागि
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
भाइ-बहिनीहरूसित भेट हुनको लागि
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
साथीभाइ सबैसित भेट हुनको लागि
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
पियारो, तिमीसित भेट हुनको लागि
वसन्त आउँदा फूल आफैँ फुलेजस्तै
शरद आउँदा पात आफैँ खसेजस्तै
सुखी हुनको निमित्त हामी सबैले जन्म लिएका हौँ
दुखको फूलहरू झरेपछि हर्षको फलहरू फले जस्तै
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
कतैको कसैको मन दुखाएर
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
कतैको कसैदेखि मन दुखाएर
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
कतैको कसैबाट उद्वार भएर
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
कतैको कसैलाई उद्वार गर्नको लागि
रात पर्दा अन्धकार आफैँ निस्पट्ट भए जस्तै
बिहानी हुँदा किरण आफैं चम्किए जस्तै
सुखी हुनको निमित्त हामी सबै बाँचिरहेका छौँ
दुखको समुद्रपारिबाट हर्ष भरिएर आए जस्तै
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
पियारो, तिमीसित भेट हुनको लागि
मैले जन्म लिई आउनुको कारण
पियारो, तिम्रो रक्षा गर्नको लागि