मलाई तीज भन्ने बित्तिकै एकदम अनौठो अनुभूति हुन्छ । जब म दश वर्षभन्दा सानो थिएँ, गाउँका महिलाहरू भेला भएर नाचेको झिनो सम्झना छ । उनीहरू तीज शुरु हुनुभन्दा एक महिना अगाडिदेखि नै बेलुका-बेलुका टुकीको उज्यालोमा गीत गाउँथे – सायद त्यो ‘रिहर्सल’ हुन्थ्यो । हामी आँखा मिचीमिची भए पनि निद्रासँग जुध्दै हेर्न जान्थ्यौँ ।
दश वर्षको भएपछि पोखरामा छात्रावास जीवनले गाँज्यो । छात्रावासमा तीजमय दिनहरू देख्न पाइएन । तर प्रत्येक तीजको दिनमा हामीलाई ‘हापछुट्टी’ गराएर बाटुलेचौरमा लगिन्थ्यो, जहाँ विशाल मेला लाग्थ्यो । गीतहरू बेस्सरी जम्थे । तर प्रत्येक तीजको दिन हाम्रो लागि पौडी खेल्ने सूवर्ण अवसरको रूपमा आउँथ्यो । तीजको निउमा बाटुलेचौर पुगेपछि हामी सुटुक्क तल कालीखोलामा झर्थ्यौँ । पोखरामा बिताएका नौ वर्षमा सायद प्रत्येक नौ वर्ष त्यसरी नै बिताएको हुनुपर्छ ।
२०-२२ वर्षपछि खास तीजका गीतहरू सुन्न यस वर्ष पाइक पर्यो ।
अहिले जापानभरि तीज लागेको छ । अघिल्लो हप्ता एउटा कार्यक्रममा गइएको थियो, र आज अर्को । आजको कार्यक्रम अन्तराष्ट्रिय नेपाली समाज जापान र नारीकुञ्ज जापानले संयुक्त रुपमा आयोजना गरेका रहेछन् । कार्यक्रममा नेपालबाट निम्त्याइएका कलाकारहरू र स्थानीय कलाकारहरूको जमघटले निकै रोचक भयो ।
कार्यक्रम ढिलो शुरु हुने, व्यवस्थापकीय त्रुटीहरू छरपस्ट हुने, र दर्शकहरू अलि अव्यवस्थित हुने जस्ता कुराहरू नेपाली कार्यक्रमहरूमा हुने नै भए । जो म यहाँ skip गर्छु ।
कार्यक्रम नेपालबाट आएका तीन कलाकारहरू – मञ्जु पौडेल, पशुपति शर्मा, र राधिका हमालले चलाए । माइक उनीहरूको हातमा परेदेखि नछोडुञ्जेलसम्ममा सबै दर्शकहरू उनीहरू पुरै controlमा लिए । नेपाली संगीतले व्यवसायिकतामा यति चाँडै यसरी फड्को मारिसकेछ । यी तीन कलाकारले दर्शकहरूलाई साँढे तीन घण्टा लगातार मनोरञ्जन दिइरहे, रोमाञ्चकता बढाइरहे, र दर्शक अलि सेलाएको जस्तो देख्ने बित्तिकै heat बढाइरहे ।
मञ्जु पौडेलको उद्घोषण सशक्त थियो । उनी रसिक रहिछन् । उसो त पशुपति शर्मा पनि जस्तो सुकै मसला दिएर भए पनि दर्शकलाई मनोरञ्जन दिन पछि पर्दा रहेनछन् – धेरै पटक आफूलाई कालु र तालुको उपाधि दिएर/पाएर हँसाइरहे । राधिका हमाल पनि बिचबिचमा यस्तै मसलाहरू प्रयोग गर्दै हँसाउँदै थिइन् ।
यो कार्यक्रम मैले अहिलेसम्म जापानमा देखेको नेपाली सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूमा सबभन्दा सफल र उत्कृष्ट लाग्यो । कार्यक्रममा कम्तीमा ५-७ सयदेखि एक हजारसम्मको उपस्थिति थियो । त्यसमा अधिकांश महिला थिए । अधिकांश महिला भएर नै कार्यक्रम मर्यादित, अनुशासित, र मनोरञ्जक बन्न पुग्यो । केटाहरू मात्रै भएका भए पिटापिट चलिहाल्थ्यो होला (अनुभवका आधारमा भन्दा) । कार्यक्रम हेर्न आउने जो कोहीले १,००० येनमा त्यो भन्दा अधिक मूल्यको मनोरञ्जन लिए ।
गत १०-१२ वर्षमा नेपाली बजारमा आएका लोकगीतहरूबारे अनभिज्ञ रहे पनि आजको कार्यक्रम देख्ता लाग्यो नेपाली लोक गीतको भविष्य राम्रो रहेछ । नेपालीहरूलाई सही रूपमा मनोरञ्जन दिन सक्ने आखिर लोक गीत नै रहेछ भन्ने प्रत्याभूति भयो । किनभने नेपालीको रगतमा लोकगीत नै बहेको छ । नेपालबाट रकब्यान्डहरू ल्याएर प्रवासको दर्शकलाई मनोरञ्जन दिन खोज्नु भनेको अर्थहिन र फिका जस्तो लाग्यो ।
कार्यक्रमका केही भिडियोहरू युटुबमा राखेको छु । फोनले हलको सबभन्दा पछाडिबाट लिएको हुनाले त्यति प्रष्ट त छैन तर कार्यक्रमको रौनकता भने प्रष्टै देख्न सकिन्छ ।
मञ्जु पौडेलले ‘तीज आयो’ बोलबाट गीत शुरु गरिन् र बिस्तार बिस्तार दर्शकहरूलाई dance floor मा तानिन् ।
मञ्जु पौडेलको ‘पोहोरको जामा छोटो भो आमा’ ।
पशुपति शर्माको ‘हेर्न है बटुली यसरी हो नाच्ने’ ।
पशुपति शर्माको अर्को गीत ।
राधिका हमाल र स्थानीय कलाकारहरू भगवती उप्रेती अनि युवराज आचार्यको गीत पनि रेकर्ड गर्ने इच्छा त थियो तर आईफोनको ब्याट्री सकिएकोले भिडियो यति मात्रै ।
तीजको उपलक्ष्यमा सबै दिदीबहिनीलाई शुभकामना !
September 16, 2012