गाईको चरन निरमाया, कुन देशको जन्म कहाँ हो मरण ।
जीवनमा पहिलोपटक कसैको अन्त्येष्टिमा सहभागी भएँ ।
बाइस बर्षीय युवा । आमा-बाबु, परिवार, र आफ्नो सपना बोकेर सुन्दर भविष्यको योजना । एक होनाहार जिन्दगी मिथ्यामा खेर गएको छ । त्यो पनि सात समुद्रपारिको यो बिरानो टोकियो शहरमा । आत्महत्या जस्तो दुखद अन्त्यको रुपमा ।
गोरखा सतिपीपल निबासी सुरज बस्नेतले जीवनभन्दा मृत्यु नै सहज देखेछन् । उनले मृत्युको आधा घण्टा अगाडि फेसबुकमा संकेतात्मक रूपमा यस्तो सन्देश पनि लेख्न भ्याएका रहेछन् – “जाँदैछु टाढा, धेरै टाढा, याद बोकेर; अब आउँदिन कहिले फर्केर ।”
किन यस्तो भयो ? यो रोक्न के गर्न सकिन्थ्यो ? आदि विषयमा विश्लेषण गर्नुपर्ने बेला आएको छ ।
जापानमा विशेष गरी जापानी भाषा पढ्न आएका नेपालीहरूको लागि जीवन साह्रै कष्टकर छ । नेपालबाट १०-१२ लाख खर्च गरेर आयो । आउने बित्तिकै भाषिक समस्या । काम खोज्न पर्यो । काम भेट्नको लागि ‘कमिसन’ । बल्लबल्ल भेटेको काममा पनि ‘जापानी स्ट्यान्डर्ड’को काम । दिनरात भोक-निद्रा मार्यो, त्यो स्ट्रेस त छँदैछ । नेपालको ऋण तिर्नैपर्यो, आदि आदि ।
सायद यस्तै समस्याहरू थिए जो सुरजले सहन सकेनन् ? या यो घटनापछाडि अन्य कुनै कारण थिए, त्यो त यकिन भएन । तर ती समस्याहरूको विश्लेषण गरी उचित सम्बोधन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ ।
हालसम्म घटेका यस्ता हत्या, आत्महत्या, हिंसाका घटनाहरू भविष्यमा नहुन् भनेर के गर्ने त ?
हुन त धेरैले नेपालीहरूको दुखको सम्बोधन नगरेको भनेर नेपाली दुतावासप्रति गुनासो गरेको सुन्न पाइन्छ । तर मेरो बिचारमा दुतावास, जो आफ्नै समस्याहरूमा विवश या निरीह छ, यस्ता कुराहरू गर्न समर्थ छैन । यस्तो गुनासो मैले सुनेको १०-१२ वर्ष भयो, तर खासै केही प्रभावकारी कदम केही चालिएको देखेको छैन । यद्यपि हरेक राजदूत र उप-नियोग प्रमूख भने भावनात्मक रूपमा सकारात्मक देखिन्छन् ।
मैले देखेको बाटो चाहिं यस्तो छ – अहिलेसम्म यहाँको नेपाली समाजमा भएका यस्ता घटनाहरू सबैलाई लिस्ट बनाएर तिनीहरूको पछाडिका समस्याहरू केलाउन पर्छ । र नागरिक समाजको तर्फबाट सम्बोधन गर्न सकिने समस्याहरू के-के छन् पहिल्याउनु पर्छ । यस्ता घटनाका जानकार ४-५ जनाको एउटा कमिटी बनाएर प्रतिवेदन बनाएको राम्रो । त्यसलाई सम्बोधन गर्नको लागि बल्ल गुहार्ने हो सम्बन्धित निकायहरूमा, जसमा पर्न सक्छन् – नेपाली राजदुतावास, जापानी प्रहरी, इमिग्रेसन, NRNA र अन्य संस्थाहरू ।
त्यसो त जापानीहरूको आत्महत्या दर सम्भवत संसारकै सबभन्दा बढी हो । यहाँ वर्षमा अक्सर ३० हजारले आफ्नो ज्यान लिने गरेको तथ्यांक छ । त्यस्तो समाजमा छिर्नु अगाडि ‘जापानी जीवन’ यस्ता विकराल पाटो पनि छ भन्ने बुझ्नु जरूरी छ ।
आज ५०-६० “जिउँदाको जन्ती मर्दाको मलामी” नेपालीहरूले भारी मनका साथ सुरजलाई बिदाइ गरे ।
मृत आत्माले चीर शान्ति पाओस् र परिवारलाई धैर्य धारण गर्न शक्ति मिलोस् ।
टोकियो
डिसम्बर १३, २०१३
